Jan van de Bliek is een ‘kind van de vrijheid’ en viert vandaag 80e verjaardag

BREDA - Op 29 oktober 1944 is Breda door Polen bevrijd van de Duitse bezetting, vandaag precies 80 jaar geleden. Een bijzondere dag uit de Bredase geschiedenis, maar ook de geboortedag van Bredanaar Jan van de Bliek. Hij is geboren in een schuilloopgraaf achter de boerderij aan de Roskam in Princenhage. Zijn vader, Gijs van de Bliek, zag die ochtend een tank aankomen. ‘Baby geboren,’ zou hij hebben geroepen. De Polen stapten uit en kwamen kijken. “Mijn vader heeft me de verhalen over de bevrijding verteld; hij was trots.”

Breda werd op 29 oktober 1944 bevrijd door de Poolse Pantserdivisie. Het Poolse leger werd aangevoerd door generaal Stanislaw Maczek, naar wie de Generaal Maczekstraat bij het Wilhelminapark is vernoemd. De straat is onder andere bekend van de tank die er nog steeds staat. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn er honderden Polen naar onze stad gekomen, en Breda heeft tot de dag van vandaag een bijzondere relatie met Polen.

Kind van de vrijheid

Deze geschiedenis is een leidraad door het leven van Van de Bliek, die sinds zijn geboorte nooit meer weg is gegaan uit Breda. Het bewustzijn dat hij op zo’n bijzondere dag was geboren kwam pas op zijn 20e, toen hij in dienst ging. Hij kwam op een dag thuis, en zijn vader was met een journalist aan het praten over ‘het kind van de vrijheid’. Dat ging over hem. Zijn vader was trots dat zijn zoon was geboren op zo’n bijzondere dag. Maar Jan van de Bliek zelf bleef stil. Hij had beloofd niet over de militaire dienst te spreken en wilde dan ook niet met de journalist praten.

Toch is hij het verhaal van zijn vader later gaan omarmen en is hij de waarde van deze geschiedenis gaan inzien. Het desbetreffende krantenartikel heeft hij dan ook goed bewaard.

Tekst gaat verder onder de foto

Het krantenartikel van 20 jaar na de bevrijding heeft Van de Bliek zorgvuldig bewaard - Nele van den Broek

Naast de bijzondere verhalen die zijn vader hem vertelde, was 29 oktober niet veel meer geweest dan zijn verjaardag. Maar zijn status als ‘kind van de vrijheid’ kreeg meer aandacht toen hij op zijn 50e verjaardag werd gevraagd het vredesvuur aan te steken tijdens de herdenking van de bevrijding in Princenhage. Dit vond hij een eer, en hij heeft het vijf jaar lang gedaan. “Kinderen zingen, er is een spreker; het is een bijzondere gelegenheid. Ik steek het vredesvuur nu niet meer aan, maar ben er nog steeds elk jaar bij,” vertelt Van de Bliek.

Maar het allerbijzonderste vond Van de Bliek de uitnodiging die hij ontving bij de 60-jarige bevrijding van Breda. Hij werd uitgenodigd in de Grote Kerk om de herdenking bij te wonen. Er waren vele Poolse oud-militairen aanwezig die destijds hadden gestreden voor de bevrijding van de stad. “Tijdens de herdenking werd het Poolse volkslied gezongen. Dat ging door merg en been; ik had gewoon kippenvel,” vertelt Van de Bliek. “Daarna mocht ik op het podium komen en daar kreeg ik een herdenkingspenning, die is me erg dierbaar. Toen ik van het podium afkwam, werd ik warm omhelst door de aanwezige Poolse oud-militairen, dat herinner ik me nog goed.”

Vrijheid vieren

Nu is de Bredase bevrijding 80 jaar geleden en viert Van de Bliek vandaag zijn 80e verjaardag. Traditiegetrouw zal hij de herdenking in Princenhage bijwonen. Er zal een bevrijdingsconcert plaatsvinden in de Johanneskerk. Hij vindt het belangrijk om deze gelegenheden te blijven bezoeken. Bovendien wordt hij daar regelmatig aangesproken door mensen die zich in de bevrijding van Breda verdiepen en hem soms kennen. Dat vindt hij alleen maar leuk. Jan van de Bliek heeft de trots van zijn vader overgenomen en wil, naast zijn verjaardag, de vrijheid op die dag vieren.