Start politiek seizoen: Op naar een hete herfst

BREDA - De rustige politieke zomer zit er weer bijna op. BredaVandaag.nl blikt samen met de fractievoorzitters van de grootste coalitiegenoot VVD en grootste oppositiepartij PvdA terug op de eerste vier maanden van de nieuwe raad. Maar veel belangrijker, wat brengt de toekomst? Een tweegesprek met Klaas Dijkhoff en Miriam Haagh.

Dijkhoff komt binnen met een rode roos en schenkt deze bloem met grote symbolische waarde voor de PvdA aan Haagh. Een verzoeningsteken? “Nee”, zegt de politiek leider van de VVD. “Die kreeg ik gisteren bij de inzamelingsactie voor de watersnoodramp in Pakistan. Ik wil wel eerlijk zijn.”

Dan het echte werk. We leggen Haagh en Dijkhoff een aantal stellingen voor.
Er zijn door de vorige coalitie te veel verkeerde beslissingen gemaakt. Dat blijft de nieuwe coalitie achtervolgen

Haagh: “We leven in het hier en nu. Het is te makkelijk naar het verleden te kijken. De nieuwe coalitie krijgt van ons alle kansen, maar moet de ideologie nog uitwerken.”

Dijkhoff: “Daar ben ik het deels mee eens. Het heeft geen zin om in het verleden te kijken, maar een trainer van een voetbalclub blikt soms ook terug om van fouten te leren. Zo vinden wij dat de vorige coalitie te weinig heeft geanticipeerd op de verwachte crisis.”

Haagh: “We hebben er wel degelijk rekening mee gehouden. Er is een extra financiële buffer aangelegd. Dat blijkt niet genoeg. Dat komt mede door de problemen met het Grondbedrijf, maar dat was een risico dat we met zijn allen zijn aangegaan.”

Dijkhoff: “Jullie hebben verwachtingen gewekt zonder dat er geld voor was. Het beleid werd gewoon doorgezet ondanks de dreigende tekorten.”

Haagh: “Dat is lekker makkelijk. Dat zeg je met de kennis van nu. Het moet nu wel klaar zijn. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Wij moeten als partij ook verder. Soms krijg ik het idee dat het oprakelen van dit onderwerp de binding is van de nieuwe coalitie.”

Dijkhoff: “Die intentie hebben we niet, maar het is heel frustrerend als je geconfronteerd wordt met financieel beleid waarmee je door de vorige coalitie bent opgezadeld.”

De oppositie kan een belangrijke rol spelen door een positieve houding te hebben ten opzichte van het coalitieakkoord

Haagh: “Als oppositie heb je ook de verantwoordelijkheid constructief te zijn. Dat is soms lastig. Kijk naar het FMO. Over een goede afronding daarvan hebben we als PvdA-fractie inhoudelijk voorstellen neergelegd, maar daar wordt niets mee gedaan.”

Dijkhoff: “Er bestaat gewoon een verschil van mening. Als coalitie is het iets makkelijker, want je hebt een meerderheid in de gemeenteraad. Dat wil niet zeggen dat we nergens voor open staan. We hebben ook moties van de SP aangenomen.”

Haagh: “Dat ging over het betalen van de borrel na een raadsvergadering. Ik heb het over grote onderwerpen, zoals de verantwoordelijkheidsladder die de coalitie bij de burger legt. Daar verschuilt de coalitie zich steeds achter.”

Dijkhoff: “Ik heb vertrouwen in ons beleid. Wij houden ons er niet krampachtig aan vast. Er is ruimte door meer dualisme. Ook voor de oppositie.”

Haagh: “We hebben dat vertrouwen ook gegeven. Onze rol als oppositiepartij is ook door in te spelen op de steken die de coalitie laat vallen. Maar voor ons is het akkoord niet leidend. We geven jullie het voordeel van de twijfel.”

De coalitie biedt te weinig duidelijkheid. Dat is niet verstandig in tijden waarin snel een heldere koers moet worden uitgezet. Maar de oppositie moet zelf met gedegen alternatieven komen.

Dijkhoff: “Het lijkt mij voor de oppositie moeilijk alternatieven in de financiën te vinden. Er is maar beperkte ruimte. Daarom verwacht ik dat de twee miljoen gereserveerd voor de stadsmariniers vaker terug komt. Die post is voor de oppositie het meest interessant om in te zetten.”

Haagh: “De VVD heeft met de stadsmariniers tijdens de verkiezingen scherp ingezet. Het heeft meer weg van verkiezingsretoriek. Het blijft apart dat de ene wethouder zegt dat een stadsmarinier best een buurtmeester of welzijnswerker zou kunnen zijn, terwijl andere wethouders uit hetzelfde college hele andere geluiden laten horen. Wat gaat het worden? En wanneer zien wij daar ook eens wat van? “

Dijkhoff: “Als dat alleen een slogan is geweest misken je de kiezer. Ik zou me daar geen zorgen over maken. Er is genoeg gebeurd. Het plan komt als het aan de orde is. We kunnen wel snel alles willen, maar een gedegen plan is veel belangrijker. Eerst komt de begroting dan de volgende stap.”

Haagh: “De oppositie heeft behoefte aan helderheid. Zo ook de Bredanaar. De Kaderbrief had ook niet meer inhoud dan het coalitieakkoord. Wanneer komt er meer inhoud waar we wat mee kunnen?”

Dijkhoff: “Dit najaar komt veel aan de orde. Maar ik ben geen wethouder. Over de gehele linie wordt door het college van burgemeester en wethouders hard gewerkt. Na half jaar durf ik te zeggen dat we op schema liggen.”

De oppositie moet de nieuwe koers van de coalitie omarmen, want in tijden van crisis en bezuinigingen zal de burger sowieso meer zelfredzaamheid moeten tonen.

Haagh: “Ik denk dat er in sommige gevallen te veel verantwoordelijkheid bij de burger wordt gelegd. Er zijn veel gevolgen voor de toekomst. Door de verantwoordelijkheidsladder waar de coalitie op inzet wordt er een bepaalde groep niet beter op. Neem nou de weggeefwinkel als voorbeeld. Daar nemen mensen heel goed hun eigen verantwoordelijkheid, maar ze redden het nog net niet helemaal, dan laat deze coalitie het finaal afweten. Daar moet snel meer duidelijkheid over komen. Ik vraag me dan af wanneer ze in actie komen.”

Dijkhoff: “Er zijn gruwelijk veel initiatieven in Breda en niet alles moet worden gesteund door de overheid. Ik draag die wel een warm hart toe, maar geen belastinggeld. Het gaat vooral om langetermijn-oplossingen. Hoe help je bijvoorbeeld iemand aan een baan.”

Haagh: “Het gaat ook om waar de mensen staan en dat ze gehoord worden. Niet alleen beleid op lange termijn. Wij houden ook rekening met de bezuinigingen en zochten naar een andere methodiek. Dat moet ook in deze tijd. Voor dat je geld krijgt, moet je eerst wat laten zien. Toch zijn kleine initiatieven net zo belangrijk. Daar moet je de ogen niet voor sluiten.”

Zonder goede verhoudingen binnen de gemeenteraad betaalt de Bredase burger aan het eind van de rit de rekening.

Dijkhoff: “Ik merkte dat in de eerste maanden een verwerkingsproces gaande was. Ik had daar zelf minder last van, want ik zit pas sinds kort in de gemeenteraad. Nu, na het reces, gaan we de draad oppakken. Ik hoop dat er meer ruimte in de discussies komt en dat we niet over elk bijzinnetje vallen.”

Haagh: “Een aantal dingen hebben de tijd nodig. Zo vonden wij het jij-bakken tegen de PvdA wel erg kortzichtig. Want twee huidige coalitiegenoten, het CDA en de GroenLinks, hebben mede het vorige beleid bepaald. Dat moeten we allemaal achter ons laten. We willen met een open vizier oppositie voeren.”

Dijkhoff: “Ik heb trouwens niet het idee dat de PvdA en de VVD elkaar te persoonlijk hebben aangepakt. Inhoudelijk kan het er behoorlijk hard aan toe gaan. Het zijn natuurlijk ook tijden waarin politieke beslissingen mensen echt raken. Er komt veel meer passie en emotie bij kijken. Het belangrijkste is dat die passie en emotie in het debat blijven.”

Haagh: “Daar moeten we voor waken. Afgelopen maanden had met een hoop oud zeer te maken. Dat hoort er een beetje bij. Met de behandeling van de begroting in het najaar begint het pas echt. Het wordt een hete herfst.”

Dijkhoff: “Ik voel geen extra druk ten opzichte van de oppositie. Wel naar de Bredanaar. Ik hoop dat als ik straks terugkijk dat we kunnen zeggen dat we het ook de laatste 3,5 jaar goed hebben gedaan.”