Kleine IJstijd en huidige klimaatverandering

Van ongeveer 1450 tot circa 1850 beleefde Europa de Kleine IJstijd. In dit tijdsbestek waren de zomers overwegend koel en de winters meestal koud. De meest waarschijnlijke verklaring voor deze verandering is een natuurlijke klimaatschommeling. Frappant is dat de afkoeling tijdens de Kleine IJstijd alleen zijn waargenomen op plaatsen in het Noordelijk Halfrond en dan ook alleen ten noorden van de tropen. Het is ook onzeker of de Kleine IJstijd zich overal voordeed op het Noordelijk Halfrond en of het ook overal vier eeuwen duurde. En misschien waren het op sommige plaatsen kortere onderbroken perioden. Er is ook niets bekend van een externe oorzaak zoals een verminderde zonnestraling of toegenomen vulkanische activiteit. 


Echt betrouwbare meetreeksen zijn pas ontstaan vanaf 1850 en dat loopt parallel aan de huidige opwarming van de Aarde en de sterk toegenomen CO2-concentratie in de atmosfeer. Nu is het zo dat het gemiddeld over de gehele Aarde verschrikkelijk warm is. Het ene warmterecord na het andere sneuvelt. Wat dat betreft zijn West-Europa en Scandinavië een uitzondering. Daar is het (tijdelijk) relatief koel c.q. koud afgelopen winter (Scandinavië). Als gevolg van het sneller smelten van de ijskap op Groenland komt er veel zoet smeltwater in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan terecht. Dat is ook vrijwel het enige deel van de Oceanen waar het wateroppervlak relatief koud is. “The blue cold blob” zoals de Britse weerdienst het noemt. Het kan er toe leiden dat de warme Golfstroom tot stilstand komt. De afgelopen decennia is al gebleken uit metingen dat hij trager wordt. Dat kan grote gevolgen hebben voor West-Europa. Een fors koudere periode in plaats van verdere opwarming. 


Het is maar een idee. Zeker is dit allerminst. Er kunnen geen computermodellen op de Kleine IJstijd worden losgelaten, simpelweg omdat het ontbreekt aan wereldwijde waarnemingen tijdens die periode. Klimaatmodellen beginnen pas vanaf 1850. Misschien dat er met behulp van AI in de nabije toekomst meer mogelijk is.