Klimaatverandering: pas jij je aan of niet?
Het klimaat verandert. De afgelopen eeuw speelde ook de mens een grote rol, de snelheid waarmee de aarde opwarmt sinds halverwege de vorige eeuw is ongekend groot. “Elke tiende graad extra opwarming vergroot de risico’s en gevaren die de mensheid loopt”, schrijft het IPCC in het nieuwste klimaatrapport. “Maar we kunnen een leefbare en duurzame toekomst nog veiligstellen.” Is dat werkelijk zo? De deur wordt altijd nog op een kiertje open gehouden. Zo van, we zullen het nog net wel redden als mensheid.
“Het is verschrikkelijk heet. Zo heet hebben we het nog nooit gehad. En de komende tientallen jaren wordt het niet koeler.” Nu al is de hitte dodelijk in grote delen van de wereld. In de zomer van 2023 stierven er 47.000 mensen in Europa als gevolg van de hitte. Er komt nogal wat op ons af: zeespiegelstijging, verloren oogsten, minder arbeidsproductiviteit, want buiten werken kan niet meer. Er ontstaat zo een beeldvorming dat we allemaal verschroeien door de hitte. De mens kan met gematigde temperaturen het beste floreren. Eens komt de dood voor ons allemaal, maar hij komt eerder bij een verzengende hitte of een bitter koude strenge vorst. Door de klimaatverandering wordt er momenteel voornamelijk naar hittedoden gekeken. Echter, het mes snijdt altijd aan twee kanten. Warmere zomers brengen meer doden door hitte en zachtere winters zorgen voor minder doden door de kou. Op de heetste dagen sterven er meer mensen dan op de koudste dagen. Op dit moment is dat verschil nog redelijk in balans, maar het aantal hete dagen zal vooralsnog stijgen. De temperatuurdood treft vooral de ouderen en de zwakkere mensen in de maatschappij. Zij worden net over het randje geduwd. In Europa was in 2023 40% van de hittedoden ouder dan 85 jaar. Maar de mens past zich aan.
Een mens blijft niet stil zitten als de verschroeiende hitte over hen heen komt. Men koopt een airco. Dat is goedkoper dan dood gaan. Men kan de werkdag verplaatsen naar de avond en ook ons eigen lichaam past zich steeds aan de aanhoudende hitte aan. En de jongere generatie met nieuwe kennistechnieken willen uiteraard hun leven ook leven.[n]