Ruimteweer
De meeste mensen onder ons, mag ik aannemen, dat die begrijpen, dat alles met elkaar verbonden is op Aarde. De ontdekker van het zogenaamde vlindereffect is Edward Lorenz. Dit wordt ook wel de chaostheorie genoemd. Dat wil zeggen een kleine minimale verandering kan grote gevolgen hebben. Ofwel een fladderende vlinder in Tokio, Japan, kan in Breda bij wijze van spreken een sneeuwstorm veroorzaken. Dit is overigens een fictief idee van mij. Weersverwachtingen waren Lorenz' specialisme, en het ergerde hem dat zijn verwachtingen nooit precies waren. In 1963 publiceerde hij zijn idee al, maar het duurde nog jaren voor andere wetenschappers in de gaten kregen dat hij gelijk had. En nu gaan we nog een stap verder. Zelfs gebeurtenissen in de ruimte, hebben invloed op het weer, het klimaat en de maatschappij op Aarde. We zijn onlosmakelijk verbonden met alles vanaf de oerknal. Zo blijkt uit nieuw onderzoek dat Mars, onze buurplaneet, een grote invloed heeft op de klimaatcycli op Aarde. Hij heeft invloed op de impact van de ijstijden. Het klimaat op aarde kent verschillende langdurige cycli. Die zijn veelal het gevolg van hoe uitgerekt de baan van de Aarde om de zon is, en de helling van de aardas ten opzichte van het vlak waarin onze planeet om de zon draait. Deze schommelingen bepalen onder meer het verschijnen en verdwijnen van ijstijden, en de intensiteit van de seizoenen. De cycli worden bepaald door de zwaartekracht van de zon en de andere planeten in het zonnestelsel. Een van de invloedrijke cycli beslaat een periode van 2,4 miljoen jaar. In die tijd wordt de ellips van de baan van de aarde langer en weer korter. Dit beïnvloedt hoeveel zonlicht het aardoppervlak raakt, wat op de lange termijn veranderingen in het klimaat veroorzaakt. De onderzoekers ontdekten dat deze lange cyclus zonder Mars verdwijnt, evenals een andere cyclus, in de afwijking van de omloopbaan van de Aarde ten opzichte van een cirkel, die ongeveer 100.000 jaar duurt. "Dat wil niet zeggen dat we zonder Mars geen ijstijden meer zouden hebben, maar het zou de frequentie van ijstijden en daarmee samenhangende klimaateffecten wel veranderen”, zegt astronoom Stephan Kane. Een derde cyclus, die ongeveer 405.000 jaar beslaat en die vooral wordt bepaald door de zwaartekracht van Venus en Jupiter, bleef bestaan, ongeacht welke massa Mars had. De rode planeet is dus niet allesbepalend, maar wel invloedrijker dan astronomen eerst dachten. Een tweede effect van Mars is duidelijker. De planeet heeft ook invloed op de helling van de as van de aarde. Gewoonlijk schommelt deze gedurende een periode van zo'n 41.000 jaar heen en weer. Kane en zijn collega's ontdekten dat Mars een stabiliserend effect heeft op deze cyclus. Als Mars zwaarder was geweest, had de hellingshoek minder geschommeld, en als Mars kleiner was geweest, had die meer geschommeld.[n]