Nieuwe Bredase documentaire over inburgering: ’Enorm complexe film om te maken’

Door: Eva Crielaard ma 13 apr, 11:34 Algemeen

BREDA - De documentaire van de Bredase Ton van Zantvoort heeft op 17 april haar première in het Chassé Theater, als kick-off van de landelijke release. Vanaf 23 april draait KLANTREIS in meer dan zestig filmtheaters en dagelijks in het Chassé Theater. De documentaire laat zien hoe complex de Nederlandse samenleving is en hoe het inburgeringsproces in elkaar zit. KLANTREIS is niet alleen gemaakt door de Bredase Ton, maar is ook volledig gefilmd in Breda. “Ik ging me verdiepen in het systeem en zag hoe ingewikkeld het is”, zegt Van Zantvoort.

De documentaire laat zien hoe het proces van inburgering van een nieuwkomer in zijn werk gaat. “Ik heb over de hele wereld films gemaakt, maar de laatste jaren probeer ik het dichter bij huis te zoeken. Al zo lang als ik me kan herinneren heerst er onrust rondom het onderwerp nieuwkomers. Er was al zo veel gemaakt over het vluchtverhaal van mensen. Daarnaast was er veel te vinden over de onrust daarna. Ik dacht: waarom ga ik niet iets maken over de schakel daartussen, de inburgering? Als ik dat traject zou gaan volgen zegt dat niet alleen iets over de inburgering maar over heel Nederland. Het laat zien hoe complex de samenleving is die wij hebben ingericht”, zegt maker Ton van Zantvoort over de documentaire.

Een complexe film

Van Zantvoort is gaan researchen en kwam er al snel achter dat het een erg complexe documentaire zou zijn om te maken. Er waren heel erg veel verschillende instanties betrokken die allemaal toestemming moesten geven voor het maken van de film. “Ik moest eerst goedkeuring krijgen van de wethouder. Ook daarna was het maken van deze film enorm complex. Ik moest daarnaast ook nog op zoek naar statushouders (nieuwkomers) die ik zou kunnen volgen. Uiteindelijk heb ik twee gezinnen in de film twee jaar lang gevolgd.”

Ondanks de betrokken instanties heeft Van Zantvoort de film wel volledig onafhankelijk kunnen maken zonder inspraak van bijvoorbeeld een omroep of de gemeente. “Normaal zou je denken dat als een gezin zo intensief wordt gevolgd en er vervolgens ook van alles misgaat er wel een voorkeursbehandeling zou komen. Maar dat was niet zo. Ze hebben alles laten gebeuren zoals het ook echt gaat.”

Een eyeopener

Na jaren werk aan de documentaire is Van Zantvoort blij dat de film straks niet alleen te zien is in zestig filmtheaters, maar ook nog eens goed wordt opgepakt vanuit instanties en de gemeente. “Ik kreeg al jaren te horen dat er niemand zou komen kijken naar een film over inburgering. Zelfs de mensen die ik filmde vroegen af wie hier voor naar de bioscoop zou komen. Dat de film nu niet alleen te zien is in filmtheaters, maakt duidelijk dat instanties wel degelijk zitten te wachten op een film als deze. Mensen die de film gezien hebben zeggen ook dat het een echte eyeopener is en helpt bij het verbeteren van de wet.” Hij legt uit dat het met deze documentaire ook echt zijn bedoeling is geweest iets bij te dragen aan een betere samenleving. “Al is het maar één procent”, zegt hij.

Première in Breda

De film draait vanaf 23 april door het hele land, maar Breda fungeert als het startpunt. “De docu is gemaakt door mij, een Bredanaar, en is ook helemaal opgenomen in Breda”, zegt Van Zantvoort. De première op 17 april wordt officieel geopend door Tweede Kamerlid Esmah Lahlah en gedeputeerde Bas Maes. Ook de Bredase wethouders Arjen van Drunen en Marike de Nobel zijn aanwezig om deze indringende ‘spiegel voor de overheid’, zoals de VNG de film bestempelt, te aanschouwen. Vanaf 23 april is KLANTREIS dagelijks te zien in het Chassé Theater. Op 23 en 29 april zijn er speciale vertoningen met na de voorstelling een nagesprek.

KLANTREIS
In KLANTREIS krijgt de kijker een unieke inkijk achter de gesloten deuren van de Nederlandse inburgering. Van Zantvoort kreeg twee jaar lang ongekende toegang tot de dagelijkse praktijk binnen de gemeente, bij taalinstellingen en bij nieuwkomers thuis. Zonder interviews of voice-over legt hij de dagelijkse praktijk van het inburgeringstraject in Breda bloot. De film wordt breed geprezen door ministeries, overheden en hulporganisaties als “een aanrader voor iedereen”, “zeer herkenbaar” en “een film die met humor en diepgang laat zien waar het systeem knelt.”