Zes nieuwe struikelstenen aan de Haagdijk herdenken Joodse families

BREDA -  Aan de Haagwijk worden zondag nieuwe ‘Stolpersteine’ gelegd. Zes goudkleurige struikelstenen worden geplaatst ter nagedachtenis aan de twee families Cohen, die tijdens de Tweede Wereldoorlog slachtoffer werden van het naziregime. In de komende jaren zullen er geleidelijk meer van deze herdenkingsstenen in Breda worden gelegd.

Op zondagochtend 10 september worden zes struikelstenen tussen 11.00 en 11.45 uur neergelegd aan de Haagdijk. Deze gebeurtenis vindt plaats in aanwezigheid van burgemeester Paul Depla. Marike de Nobel, wethouder Erfgoed en Cultuur, verklaart: “Elk steentje is een stukje van het pad op weg naar vrede. Vrede die ook vandaag de dag helaas nog niet voor iedereen vanzelfsprekend is. En daarom moeten we blijven herdenken, en niet vergeten.” 

De Stolpersteine, ook wel bekend als struikelstenen, dienen als symbool om de herinnering aan de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog levend te houden en om de verhalen van de mensen die slachtoffer werden van het naziregime te blijven vertellen. De Stolpersteine zijn gemaakt van beton en hebben de afmetingen 10 bij 10 bij 10 centimeter. Op de kop van elke steen bevindt zich een messing plaatje met de naam en geboortedatum van de persoon, de datum van deportatie, en de datum en plaats van overlijden.

Initiatief
Op 19 mei 2022 werden de eerste Stolpersteine geplaatst in Breda aan de Julianalaan, ter herinnering aan Gerhard van de Rhoer. Dit initiatief is onderdeel van een groter project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, die Stolpersteine over heel Europa verspreidt. Deze kleine monumenten worden in het trottoir voor voormalige woonhuizen van slachtoffers van het naziregime geplaatst. In Breda herinneren de Stolpersteine aan de vermoorde Joden en mogelijk ook aan andere bevolkingsgroepen, zoals de Sinti en Roma, die tijdens de oorlog om het leven kwamen.

Dit bijzondere initiatief in Breda wordt gedragen door een speciale projectgroep, waarin naast inwoners ook het Stadsarchief Breda participeert. De gemeente Breda ondersteunt dit initiatief en betrekt scholen in de buurt bij het onderhoud van de Stolpersteine, die tevens onderdeel zijn van het lesprogramma.

Bewoners Haagdijk 239a en 251a
De familie Cohen werd diep getroffen door de oorlog. De broers Pinas en Marcus runden een winkel in dames- en herenstoffen op Haagdijk 239a en woonden daar met hun gezinnen. Marcus’ vrouw Regina Goudsmit en haar vader Abraham woonden boven de winkel. Pinas en zijn vrouw Hilda Schönberger woonden op Haagdijk 251a met hun kinderen Hartog en Johanna.

De vader van Regina pleegde in de zomer van 1940 op 81-jarige leeftijd zelfmoord uit vrees voor wat er ging komen. Marcus werd in 1942 gearresteerd omdat hij zonder jas met Jodenster de vuilnisbak op straat zette. Hij belandde uiteindelijk in Kamp Amersfoort, waar hij op 14 oktober 1942 overleed. Zijn vrouw Regina werd minder dan een week later omgebracht in Auschwitz. Ook Pinas, Hilda en Johanna ontkwamen niet aan deportatie.