De miljoenenimpuls voor groene straten en pleinen: ‘Hier heeft iedere Bredanaar profijt van’

BREDA - Maar liefst 16 miljoen euro investeert Breda deze bestuursperiode in de vergroening van straten en pleinen. Een jaar geleden maakte de gemeente de 28 locaties bekend waar de schop in de grond zou gaan. Op verschillende plekken zoals op het Zandbergplein zijn de werkzaamheden inmiddels afgerond.  Andere plekken staan op de planning voor 2025 en 2026. Wethouders Jeroen Bruijns en Peter Bakker zijn blij met de vorderingen. “We creëren niet alleen een groenere stad, maar ook ontmoetingsplekken waar mensen kunnen samenkomen. En daar heeft iedere Bredanaar profijt van.”

Enthousiast kijken wethouders Jeroen Bruijns en Peter Bakker op een zonnige vrijdagmiddag om zich heen op het Zandbergplein. Het is één van de 28 locaties die de gemeente vorig jaar aanwees voor een herinrichting. Bij het Zandbergplein kon de schop al snel in de grond en zijn de werkzaamheden bijna volledig afgerond. Een vader speelt er met zijn kind in een nieuw aangelegd speeltuintje. Een ouder stel zit op een bankje in de zon. En de groenstroken zijn nu nog zanderig, maar worden binnenkort aangeplant. “Als de bomen dan ook weer blad krijgen, zal je zien dat dit echt een groene plek is die aansluit bij de ambitie om een stad in een park te zijn”, aldus wethouder Peter Bakker. Wethouder Jeroen Bruijns valt hem bij. “Maar dit plan om tientallen plekken te vergroenen, gaat verder dan duurzaamheid en biodiversiteit. Wat je op het Zandbergplein ziet, is dat de herinrichting eraan bijdraagt dat een plein echt een ontmoetingsplek wordt.”

Structurele aanpak
De afgelopen jaren werden er vaker plekken in Breda heringericht en vergroend. Maar een structurele aanpak miste, legt wethouder Bruijns uit. “De aanpak was veelal incidenteel. Daar wilden we vanaf. We hebben duidelijke voorwaarden gesteld waar een plek aan moet voldoen om in aanmerking te komen voor een herinrichting. Dankzij die aanpak hebben we een duidelijk beeld van waar de kansen liggen.”  

“Buurtparticipatie is bijvoorbeeld een harde eis,” aldus Jeroen Bruijns. “Als buurtbewoners geen interesse tonen of niet willen meewerken, heeft investeren op die plek weinig zin. Jammer genoeg zagen we afgelopen jaar dat die medewerking miste bij de huurders aan de Tomasberg. Daarom hebben we die locatie van de lijst gehaald.”

Daarnaast moet een locatie bijdragen aan klimaatadaptatie en waarde toevoegen aan de omgeving. “Als een straat verderop al een groene plek heeft, ligt het voor de hand om een andere locatie te kiezen,” aldus wethouder Bakker. “Aan de hand van die voorwaarde leek Huifakkerstraat op bedrijventerrein Steenakker ook een kansrijke locatie. Maar uit verder onderzoek bleek de toegevoegde waarde van een biodiversere groenstrook daar beperkt. Vergroening moet écht iets opleveren voor de wijk. Als dat niet het geval is, kiezen we ervoor om het geld op een andere plek te besteden.”

Een locatie die op pauze werd gezet, is het plein bij winkelcentrum Moerwijk. “Het voorkomen van kapitaalvernietiging is uiteraard ook een van de voorwaarden. We gaan niet een plein herinrichten, als we weten dat daar recentelijk in geïnvesteerd is”, licht wethouder Bruijns toe. “Of als we aan zien komen dat er in afzienbare tijd opnieuw werkzaamheden gaan plaatsvinden.” Dat laatste was het geval bij Moerwijk. Een projectontwikkelaar heeft de ambitie om woningen te ontwikkelen op een deel van het plein. Totdat die plannen concreet zijn, ziet Breda af van een herinrichting van het plein.

Moeilijke gesprekken
Enkele locaties werden dus van de lijst gehaald. Maar op het grootste gedeelte van de 28 aangewezen plekken is het werk al begonnen, afgerond of staat de start van de werkzaamheden de komende twee jaar op de planning. “Ik zeg daar eerlijk bij: Overal waar de schop in de grond gaat, voeren we ook moeilijke gesprekken”, aldus Bruijns. “Dat gold ook op het Zandbergplein. Er zijn mensen die hun auto nu niet meer recht voor de deur kunnen parkeren. Of die door de invoering van het eenrichtingsverkeer voortaan een stukje om moeten rijden. Dat er soms mensen ontevreden zijn, dat voorkom je niet. Maar samen met inwoners komen we tot het best passende plan waar uiteindelijk de gehele buurt van profiteert.”

16 miljoen euro 
Om de herinrichtingen mogelijk te maken, heeft de gemeente 16 miljoen euro vrijgemaakt. “Nu er een aantal locaties is afgevallen, komt er mogelijk budget vrij om nieuwe locaties te selecteren”, aldus Bruijns. “En onze wens is uiteraard om ook na deze bestuursperiode deze werkwijze voort te zetten. Als de gemeenteraad daar budget voor vrijmaakt, kan Breda structureel blijven investeren in groenere straten en pleinen. Daarbij plaats ik wel graag een kanttekening. Want het is natuurlijk geweldig als we Breda kunnen vergroenen. Maar dat is niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente. Ook inwoners moeten we meer betrekken in het belang van vergroening. Van de oppervlakte van de gemeente Breda is immers een groot deel gewoon in handen van Bredanaars zelf. Als iedere inwoner kijkt wat hij kan bereiken in zijn eigen tuin of op zijn eigen balkon, maken al die kleine acties samen ook een grote impact.”[n]

Overzicht van de werkzaamheden:
Gestart of al afgerond in 2024: Middellaan, Liniewal Prinsenbeek, Oranjeplein/ Marga Mincoplein, Laagbos, Bisschopshoeve, Zandbergplein, Lovensdijkstraat, Brabantpark, winkelcentrum de Burcht en Calandstraat.
Werkzaamheden starten in 2025: Nieuwe Boschstraat, Haagpark/Scheldestraat, Achterzijde Heksenwiel, Edisonplein, Groenedijkplein, Snelliusstraat, Geveltuinen Havermarkt, Blauwe Kei.
Werkzaamheden starten in 2026: Chassépark fase 1, Mgr Nolensplein, Jack van Gilsplein, Schoolakkerplein, Omegaplein en Kastanjestraat
Gaat niet door: Tomasberg en Huifakkerstraat
Gepauzeerd: Winkelcentrum Moerwijk en Gravenstraat (onderdeel van ontwikkeling Fellenoord, daarom uitgesteld)