BredaMantelzorg slaat alarm: ‘De grens van de belastbaarheid is bereikt’
Door: Olaf Knook AlgemeenBREDA - Mantelzorgers houden een groot deel van de zorg overeind. Maar volgens BredaMantelzorg dreigt die stille kracht langzaam vast te lopen. In een manifest aan de gemeenteraad waarschuwt de organisatie voor een groeiende groep overbelaste mantelzorgers terwijl de ondersteuning juist onder druk staat. “Voorkom dat professionele zorg zich ongemerkt verschuift naar de huiskamer.”
Er wordt steeds vaker gekeken naar mantelzorgers als antwoord op de druk in de zorg. Breda telt zo’n 55.000 mantelzorgers. Zij zorgen voor een partner, ouder, kind, buur of vriend en vormen daarmee een belangrijke pijler onder de samenleving. Maar volgens BredaMantelzorg, die zich inzet voor alle mantelzorgers in de gemeente, is de grens bereikt. Steeds meer zorgtaken verschuiven vanuit professionele organisaties naar de mantelzorgers. Hierdoor neemt de druk op mantelzorgers gevaarlijk toe, stelt BredaMantelzorg.
Uit recente cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat het aantal mantelzorgers dat zich ernstig belast voelt in tien jaar tijd is gestegen van 400.000 naar 600.000 mensen. Steeds meer mantelzorgers moeten niet alleen praktische hulp bieden, maar ook vervoer regelen, administratieve zaken afhandelen en soms zelfs verpleegkundige taken uitvoeren. “Dat maakt mantelzorgen complex.” Volgens de organisatie is dat een recept voor grote uitval onder mantelzorgers. “Uiteindelijk kost de uitval onder mantelzorgers veel meer geld dan bespaard wordt met de overheveling van taken.”
Eigen zorg uitstellen
Ook benadrukt de organisatie dat mantelzorg geen vervanging is van professionele zorg. De meeste mantelzorgers bieden emotionele steun, gezelschap of praktische hulp. Slechts een klein deel houdt zich bezig met verpleging of persoonlijke verzorging. “De kracht van mantelzorg ligt in de sociale relatie: emotionele steun, gezelschap en praktische hulp. En dat is al een belasting op zich.” Wanneer mantelzorgers steeds meer als semi-professionals worden ingezet, komt die relatie volgens BredaMantelzorg onder druk te staan. “We overbelasten de persoonlijke relatie tussen helper en ontvanger.”
Het beeld van de mantelzorger als gepensioneerde met veel tijd klopt volgens BredaMantelzorg al lang niet meer. Vier op de vijf mantelzorgers onder de 67 jaar heeft een betaalde baan. Ongeveer de helft werkt zelfs fulltime. “Het is fysiek en mentaal niet mogelijk om een volledige werkweek te combineren met alle taken en verantwoordelijkheden die op het bordje van mantelzorgers liggen”, aldus de organisatie. Werkende mantelzorgers die intensief helpen besteden gemiddeld 52 uur per week aan werk en zorg samen.
Vooral oudere mantelzorgers en de zogenoemde sandwichgeneratie (45-69 jaar) staan onder druk. Zij stellen volgens BredaMantelzorg hun eigen zorg regelmatig uit om voor anderen te kunnen blijven zorgen. “Hen nog meer verantwoordelijkheid in de schoenen schuiven is onverantwoord.”
Betere ondersteuning
De organisatie roept de gemeenteraad op om mantelzorgondersteuning hoger op de politieke agenda te zetten. Daarbij wijst BredaMantelzorg op de bezuiniging van 355.000 euro op mantelzorgondersteuning in Breda vorig jaar. “Dat heeft niet alleen impact gehad op de waardering, maar ook op de uitvoering van de ondersteuning en op hoe mantelzorgers zich gewaardeerd voelen door hun gemeente.”
Volgens BredaMantelzorg ligt de oplossing niet in het verder verhogen van de zorglast, maar in betere ondersteuning. “Investeer daarom in respijtzorg, lotgenotencontact, voorlichting, trainingen en vroegsignalering van overbelasting. Voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken is effectiever en goedkoper dan ingrijpen wanneer zij uitvallen.”
De boodschap aan de gemeenteraad is helder: bescherm mantelzorgers voordat zij zelf omvallen. “Mantelzorg is een uiting van liefde en solidariteit”, besluit BredaMantelzorg. “Geen quick win voor personeelstekorten in de zorg. Houd de pijler overeind: versterk de mantelzorger, door deze te zien, te erkennen en te ondersteunen.”
